Wykaz skrótów ..................................................................................................... 13
Podstawowa literatura ....................................................................................... 17
Wstęp ...................................................................................................................... 19

Rozdział 1
Regulacja postępowania depozytowego w systemach niektórych państw europejskich ..................................................................... 23

1.1. Uwagi ogólne ................................................................................................. 23
1.2. Niemcy ............................................................................................................ 23
1.3. Szwajcaria ....................................................................................................... 28
1.4. Austria ............................................................................................................. 32

Rozdział 2
Materialnoprawne zagadnienia złożenia przedmiotu do depozytu sądowego ....................................................................................... 37

2.1. Zagadnienia ogólne ...................................................................................... 37
2.2. Uregulowanie prawne złożenia przedmiotu do depozytu sądowego w kodeksie cywilnym ............................................................... 38
2.2.1. Złożenie przedmiotu do depozytu sądowego służące zabezpieczeniu roszczeń ................................................................... 38
Zastaw ........................................................................................................39
Inne depozyty zabezpieczające .............................................................40
2.2.2. Złożenie przedmiotu do depozytu sądowego celem zwolnienia się z zobowiązania ......................................................... 42
Warunki złożenia przedmiotu w przypadkach zachowania wierzyciela sprzecznego z art. 354 § 2 k.c. .......................................43
Zasada współdziałania wierzyciela z dłużnikiem przy wykonywaniu zobowiązania ...................................................43
Odmowa wydania dowodu spełnienia świadczenia .........................44
Zwłoka wierzyciela ..................................................................................45
Warunki złożenia przedmiotu w związku z zaistnieniem okoliczności dotyczących osoby wierzyciela, które utrudniają lub uniemożliwiają spełnienie świadczenia ...............47
Brak wiedzy dłużnika co do osoby wierzyciela...................................48
Brak wiedzy dłużnika co do miejsca zamieszkania lub siedziby wierzyciela .....................................................................48
Niemożność skutecznego przyjęcia przedmiotu świadczenia przez wierzyciela ..........................................................49
Spór o osobę wierzyciela .........................................................................53
Wielość wierzycieli i niepodzielność świadczenia ..............................54
Inne przyczyny dotyczące osoby wierzyciela uniemożliwiające spełnienie świadczenia ......................................54
Istnienie zobowiązania ............................................................................56
2.3. Uregulowanie prawne złożenia przedmiotu do depozytu sądowego w innych aktach prawnych ...................................................... 58
2.3.1. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ......................................................... 58
2.3.2. Kodeks morski ..................................................................................... 59
2.3.3. Prawo upadłościowe i naprawcze ................................................... 60
Zabezpieczenie procesowe .....................................................................60
Zabezpieczenie materialnoprawne .......................................................60
2.3.4. Prawo wekslowe ................................................................................. 62
2.3.5. Prawo czekowe ................................................................................... 63
2.3.6. Kodeks spółek handlowych .............................................................. 63
2.3.7. Ustawa o księgach wieczystych i hipotece ..................................... 64
2.3.8. Prawo spółdzielcze ............................................................................. 65
2.3.9. Ustawa o gospodarce nieruchomościami ....................................... 65
2.3.10. Kodeks postępowania cywilnego .................................................... 66
Uwagi ogólne ...........................................................................................66
Depozyt sądowy ustanawiany celem zabezpieczenia roszczeń ................................................................................................67
Depozyt sądowy w związku z zabezpieczeniem spadku ..................69
Depozyt sądowy spełniający cele postępowania egzekucyjnego .....................................................................................70
2.3.11. Kodeks postępowania karnego ........................................................ 74
2.3.12. Kodeks karny skarbowy .................................................................... 76
2.3.13. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia ...................... 77
2.4. Przedmioty składane do depozytu sądowego ......................................... 77
2.4.1. Uwagi ogólne ...................................................................................... 77
2.4.2. Przedmiot odpowiadający treści zobowiązania ............................ 78
2.4.3. Przedmiot świadczenia ...................................................................... 78
2.4.4. Wymagalność świadczenia ............................................................... 79
2.4.5. Przedmioty nadające się do złożenia .............................................. 80
2.5. Podstawy materialnoprawne odebrania i wydania przedmiotu z depozytu sądowego ................................................................................... 87
2.5.1. Uwagi ogólne ...................................................................................... 87
2.5.2. Odebranie przez dłużnika przedmiotu z depozytu sądowego ............................................................................................. 87
Odebranie, gdy zdeponowanie nastąpiło celem zwolnienia się z zobowiązania ..........................................................88
Odebranie przedmiotu w przypadku depozytów zabezpieczających ...............................................................................91
2.5.3. Wydanie przedmiotu świadczenia wierzycielowi ........................ 92
2.6. Podmioty uprawnione do złożenia przedmiotu do depozytu sądowego i jego odebrania .......................................................................... 94
2.6.1. Dłużnik ................................................................................................. 94
2.6.2. Wierzyciel ........................................................................................... 96

Rozdział 3
Pojęcie, rodzaje, istota depozytu sądowego i postępowania w sprawach depozytowych oraz instytucje podobne do depozytu sądowego ....................................................................................... 97

3.1. Uwagi wprowadzające ................................................................................. 97
3.2. Pojęcie i istota depozytu sądowego ........................................................... 98
3.2.1. Depozyt, depozyt w sądzie, rachunek depozytowy sądu a depozyt sądowy - uwagi na tle regulacji kodeksu cywilnego, kodeksu postępowania cywilnego i ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów ............................. 98
3.2.2. Depozyt sądowy jako instytucja prawna ..................................... 107
Podstawa prawna złożenia przedmiotu do depozytu sądowego ............................................................................................106
Złożenie przedmiotu do depozytu sądowego ...................................107
Pojęcie i znaczenie terminu "złożenie przedmiotu do depozytu sądowego" ..................................................................107
Złożenie do depozytu sądowego jako czynność prawna i procesowa .........................................................................................109
Współzależność czynności prawnej i czynności procesowych dla skuteczności zdeponowania przedmiotu ...............................118
Chwila złożenia przedmiotu do depozytu sądowego .....................120
Przechowanie przedmiotów .................................................................121
Podmioty uprawnione do zdeponowanego przedmiotu ...............127
Deponowany przedmiot .......................................................................128
Podsumowanie ........................................................................................128
3.3. Regulacja i charakter prawny postępowania w sprawach depozytowych ............................................................................................. 129
3.3.1. Uwagi ogólne .................................................................................... 129
3.3.2. Regulacja prawna postępowania w sprawach depozytowych .................................................................................. 130
3.3.3. Charakter prawny postępowania w sprawach depozytowych .................................................................................. 138
3.3.4. Zakres stosowania przepisów postępowania w sprawach depozytowych ............................................................ 143
3.4. Instytucje podobne do depozytu sądowego ........................................... 154
3.4.1. Uwagi ogólne .................................................................................... 154
3.4.2. Umowa przechowania..................................................................... 155
3.4.3. Depozyty urzędowe ........................................................................ 158
Depozyt w prawie notarialnym ...........................................................158
Depozyt w prawe konsularnym ..........................................................159
Depozyt w prawie celnym ....................................................................160
Depozyt w prawie karnym wykonawczym .......................................160

Rozdział 4
Przedmiot postępowań depozytowych ........................................................ 162

4.1. Uwagi wprowadzające ............................................................................... 162
4.2. Przedmiot postępowania cywilnego ........................................................ 162
4.3. Przedmiot postępowań depozytowych ................................................... 171
4.3.1. Uwagi ogólne .................................................................................... 171
4.3.2. Przedmiot postępowania w sprawach o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego ...................... 172
4.3.3. Przedmiot postępowania w sprawach o zwrot depozytu ......... 176
4.3.4. Przedmiot postępowania w sprawach o wydanie depozytu ............................................................................................ 178
4.3.5. Przedmiot postępowania w sprawach o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu ................................................. 178

Rozdział 5
Podmioty postępowania ................................................................................... 181

5.1. Uwagi wprowadzające ............................................................................... 181
5.2. Sąd .................................................................................................................. 182
5.2.1. Jurysdykcja krajowa ......................................................................... 184
5.2.2. Właściwość sądu ............................................................................... 188
Uwagi ogólne ..........................................................................................188
Właściwość rzeczowa ............................................................................188
Właściwość miejscowa ...........................................................................189
Właściwość delegacyjna ........................................................................196
5.2.3. Skład sądu i wyłączenie sędziego .................................................. 197
5.3. Uczestnicy postępowania .......................................................................... 200
5.3.1. Uwagi ogólne o uczestnikach postępowania .............................. 200
5.3.2. Interes prawny w postępowaniu nieprocesowym .................... 200
5.3.3. Uczestnicy postępowania w sprawach o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego ...................... 204
5.3.4. Uczestnicy postępowania w sprawach o wydanie depozytu ............................................................................................ 209
5.3.5. Uczestnicy postępowania w sprawach o zwrot depozytu ............................................................................................ 214
5.3.6. Uczestnicy postępowania w sprawach o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu ................................................. 215
5.4. Zdolność sądowa i procesowa ................................................................... 217
5.5. Inni uczestnicy ............................................................................................. 222
5.5.1. Zarządca majątku, wykonawca testamentu, syndyk ................. 222
Uwagi ogólne ..........................................................................................222
Zarządca majątku ...................................................................................223
Wykonawca testamentu ........................................................................226
Syndyk......................................................................................................226
5.5.2. Prokurator i organizacje społeczne ............................................... 228
Prokurator 228 Organizacje społeczne ...........................................................................233
Inne podmioty, do których stosuje się odpowiednio przepisy o prokuraturze ...................................................................234
5.5.3. Dozorca .............................................................................................. 235
5.6. Reprezentacja uczestników postępowania ............................................. 243v 5.6.1. Przedstawicielstwo ustawowe ...................................................... 243
Uwagi ogólne ..........................................................................................243
Rodzice i opiekun ...................................................................................244
Kurator......................................................................................................245
Uwagi ogólne ..........................................................................................245
Kurator dla osoby niemającej zdolności procesowej ........................247
Kurator dla nieobecnego i dla uczestnika, którego miejsce pobytu nie jest znane oraz dla nieznanego wierzyciela .............250
Kurator spadku .......................................................................................259
5.6.2. Pełnomocnictwo procesowe ........................................................... 261

Rozdział 6
Przebieg postępowania .................................................................................... 265

6.1. Uwagi wprowadzające ............................................................................... 265
6.2. Wszczęcie postępowania ........................................................................... 266
6.2.1. Uwagi ogólne .................................................................................... 266
6.2.2. Wniosek o wszczęcie postępowania ............................................. 266
Treść wniosku ..........................................................................................266
Uwagi wstępne ......................................................................................266
Treść wniosku o zezwolenie na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego ............................................267
Określenie zobowiązania ......................................................................267
Przedmiot składany (depozyt) .............................................................268
Wskazanie osoby, której przedmiot ma być wydany oraz warunków, pod którymi wydanie ma nastąpić ...................268
Inne elementy wniosku wynikające z przepisów ogólnych ...........270
Kumulacja przedmiotowa .....................................................................271
Treść wniosku o wydanie przedmiotu świadczenia z depozytu sądowego .......................................................................272
Treść wniosku o zwrot przedmiotu świadczenia z depozytu sądowego .......................................................................273
Treść wniosku o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu .............................................................................................273
Opłata od wniosku .................................................................................276
Uwagi wstępne .......................................................................................276
Zagadnienie opłaty od wniosku o zwrot i stwierdzenie likwidacji depozytu ...........................................................................276
Złożenie do depozytu sądowego należności alimentacyjnych.................................................................................277
6.2.3. Wszczęcie z urzędu postępowania w sprawach o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu ...................... 279
6.3. Zakres kognicji sądu ................................................................................... 282
6.3.1. Uwagi ogólne .................................................................................... 282
6.3.2. Zakres kognicji sądu w postępowaniu w sprawach o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego ........................................................................................... 282
Uwagi wstępne .......................................................................................282
Domniemanie prawdziwości twierdzeń wnioskodawcy ................286
Zakres objęty badaniem sądu ...............................................................289
6.3.3. Zakres kognicji sądu w sprawach o zwrot depozytu ................. 293
Uwagi wstępne .......................................................................................293
Kolizja wniosków dłużnika i wierzyciela ...........................................294
Odebranie zdeponowanego przedmiotu celem zabezpieczenia ...................................................................................295
6.3.4. Zakres kognicji sądu w sprawach o wydanie depozytu ............ 295
Uwagi wstępne .......................................................................................295
Wykazanie uprawnienia osoby do odebrania przedmiotu .............299
Wykazanie przez wierzyciela spełnienia warunków .......................302
6.3.5. Zakres kognicji sądu w sprawach o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu ................................................. 304
6.4. Cofnięcie wniosku ....................................................................................... 313
6.5. Orzeczenia merytoryczne wydawane w postępowaniu w sprawach depozytowych ....................................................................... 315
6.5.1. Uwagi ogólne .................................................................................... 315
Rodzaje orzeczeń ....................................................................................315
Budowa orzeczeń ...................................................................................316
Notyfikacja orzeczeń ..............................................................................321
6.5.2. Treść orzeczeń wydawanych w postępowaniu w sprawach depozytowych ............................................................ 326
Postanowienie zezwalające na złożenie przedmiotu do depozytu sądowego ....................................................................327
Treść orzeczeń zezwalających na zwrot przedmiotu dłużnikowi i wydanie wierzycielowi .............................................330
Treść postanowienia stwierdzającego likwidację niepodjętego depozytu ....................................................................331
6.5.3. Skuteczność i wykonalność orzeczeń ........................................... 332
Uwagi wstępne .......................................................................................332
Prawomocność orzeczeń .......................................................................332
Ponowne orzekanie w sprawie ............................................................333
Skutki orzeczeń ......................................................................................334
6.6. Postępowanie wykonawcze (zarząd depozytem) .................................. 337
6.6.1. Uwagi ogólne .................................................................................... 337
6.6.2. Przyjęcie przedmiotu ...................................................................... 340
Opakowanie przedmiotu ......................................................................340
Opis i oszacowanie kosztowności ........................................................342
6.6.3. Miejsce i sposób przechowania przedmiotów ............................. 344
6.6.4. Sprzedaż przedmiotów ................................................................... 348
6.6.5. Inne czynności dokonywane przez sąd w związku z przyjęciem depozytu .................................................................... 353
Wydanie pokwitowania.........................................................................353
Zawiadomienie o zdeponowaniu książeczki oszczędnościowej ..............................................................................354
Zawiadomienie wierzyciela i wezwanie go do odbioru ..................354
Wydanie depozytu uprawnionemu i przekazanie zlikwidowanego depozytu ..............................................................355
6.7. Rozstrzyganie o kosztach postępowania ................................................. 356
6.7.1. Uwagi ogólne .................................................................................... 356
6.7.2. Moment rozstrzygania o kosztach ................................................. 357
6.7.3. Wniosek dłużnika o przyznanie kosztów .................................... 359
6.7.4. Rozstrzyganie o kosztach w przypadku likwidacji depozytu ............................................................................................ 360
6.8. Środki zaskarżenia w postępowaniu w sprawach depozytowych ............................................................................................. 362
6.8.1. Uwagi wprowadzające .................................................................... 362
6.8.2. Apelacja .............................................................................................. 363
6.8.3. Zażalenie ............................................................................................ 366
6.8.4. Skarga kasacyjna ............................................................................... 369

Wnioski końcowe .............................................................................................. 371
Wykaz literatury ................................................................................................ 379