Opis

Prawo łaski, unormowane w Konstytucji, oddziałuje w sferze wielu gałęzi prawa, zwłaszcza prawa karnego materialnego i procesowego, konstytucyjnego, administracyjnego. Praca niniejsza prezentuje problematykę ułaskawienia w szerokim świetle normatywnym, największy nacisk położono jednak na karnoprocesowe aspekty stosowania prawa łaski. Nadto poruszone zostały również kwestie historycznoprawne z perspektywy ustrojowej oraz karnoprocesowej, problematyka praktyki ułaskawieniowej, roli tej instytucji jako elementu polityki kryminalnej państwa czy refleksji nad typowymi powodami mogącymi uzasadniać skorzystanie z tego konstytucyjnego prawa Prezydenta. Niezbędną ilustracją powyższych rozważań jest też omówienie międzynarodowych standardów praw człowieka oraz naszkicowanie unormowania ułaskawienia w niektórych obcych systemach prawnych. Największe znaczenie w sferze zagadnień ulokowanych poza problematyką dogmatyki prawa polskiego ma niewątpliwie próba zarysowania teoretycznoprawnych podstaw ułaskawienia oraz uzasadnienia tej instytucji w modelu sprawowania władzy państwowej.

Spis treści:

Wykaz najważniejszych skrótów 
Wstęp 

Rozdział I
Uzasadnienie instytucji ułaskawienia w modelu sprawowania władzy państwowej 
1. Zagadnienia ogólne 
2. Miejsce ułaskawienia w systemie ustroju państwowego - geneza instytucji 
2.1. Wprowadzenie do rozważań na temat istoty prawa łaski 
2.2. Podmioty stosujące prawo łaski 
2.3. Model instytucji a jej kształt wynikający z historycznego rozwoju - próba zdefiniowania pojęcia 
3. Rola ułaskawienia w systemie ustroju państwowego 
3.1. Kryteria stosowania ułaskawienia: sprawiedliwość, humanitaryzm, racjonalność 
3.2. Problem celowości wprowadzenia do systemu prawnego instytucji ułaskawienia. Cele i skutki ułaskawienia 
3.3. Istota prawa łaski - podsumowanie 
4. Prawo łaski w świetle niektórych obcych systemów prawnych 
5. Ułaskawienie a międzynarodowe standardy praw człowieka 
6. Ułaskawienie a amnestia i abolicja. Problem dopuszczalności prawa łaski w postaci indywidualnej abolicji 

Rozdział II
Ułaskawienie w świetle polskiego prawa konstytucyjnego 
1. Ułaskawienie w systemie prawa konstytucyjnego II Rzeczypospolitej 
2. Ułaskawienie w polskim prawie konstytucyjnym w latach 1944-1989 
3. Ułaskawienie w polskim prawie konstytucyjnym od 1989 r. 
4. Podsumowanie 

Rozdział III
Karnoprocesowa regulacja ułaskawienia w ustawodawstwie polskim - rys historyczny 
1. Uregulowanie ułaskawienia w kodeksie postępowania karnego z 1928 r. 
2. Uregulowanie ułaskawienia w kodeksie postępowania karnego z 1969 r. 

Rozdział IV
Zagadnienia związane z zakresem ingerencji organu stosującego prawo łaski w sytuację prawną ukształtowaną orzeczeniem przypisującym popełnienie czynu zabronionego w polskim prawie 
1. Elementy systemu źródeł prawa wyznaczające kształt instytucji ułaskawienia w polskim prawie 
2. Przedmiot aktu łaski 
3. Zakres podmiotowy aktu łaski 
4. Akt łaski a nieważność orzeczenia, kasacja i wznowienie postępowania 
5. Działanie aktu łaski pod względem czasu 
6. Zakres ingerencji organu stosującego prawo łaski 
7. Materialnoprawne skutki ułaskawienia 

Rozdział V
Powody (przyczyny) ułaskawienia. Ułaskawienie jako element polityki kryminalnej państwa 
1. Uwagi ogólne. Stosunek do kwestii zasad i dyrektyw stosowania sankcji 
2. Ułaskawienie a polityka kryminalna 
3. Problem klasyfikacji powodów (przyczyn) ułaskawienia 
4. Przegląd poszczególnych powodów (przyczyn) ułaskawienia 
5. Podsumowanie 

Rozdział VI 
Ułaskawienie w kodeksie postępowania karnego z 1997 r. i postępowanie przy wydawaniu i wykonywaniu aktu łaski 
1. Uwagi wstępne 
2. Postępowanie w sprawie ułaskawienia w systemie postępowania karnego 
3. Przesłanki postępowania w sprawie ułaskawienia 
4. Przebieg postępowania w sprawie ułaskawienia 
4.1. Wprowadzenie 
4.2. Przebieg postępowania wszczętego na podstawie prośby 
4.3. Przebieg postępowania wszczętego z urzędu 
4.5. Wstrzymanie wykonania kary lub zarządzenie przerwy w jej wykonaniu (art. 568 k.p.k.) 
5. Postępowanie przy wydawaniu aktu łaski 
6. Postępowanie przy wykonywaniu aktu łaski 

Rozdział VII
Podsumowanie - wnioski de lege ferenda 

Bibliografia 

mj