Twoje konto  |  Koszyk |  Schowek |  Zaloguj się |  Klub Bibliotekarza

Katalog

Regulamin    FAQ    Kontakt

wyszukiwarka:         Wyszukiwanie zaawansowane

Unia Europejska

Ochrona uprawnień wynikających z prawa Unii Europejskiej w postępowaniach krajowych


Publikacja stanowi monograficzne przedstawienie zagadnienia wykonywania uprawnień jednostek wywodzonych z prawa Unii Europejskiej za pomocą środków prawa krajowego. Zgodnie z zasadą procedur krajowych i wobec braku regulacji UE w tym zakresie, uprawnienia unijne muszą być wykonywane poprzez krajowe środki i procedury. Nie mogą one być dowolne, ale muszą spełniać wymogi efektywności. Ta ogólna formuła, konkretyzowana przez warunki równoważności i skuteczności ochrony, tworzy unijny standard wykonywania roszczeń oraz wymaga wielu modyfikacji prawa krajowego. Przedmiotem analizy jest przede wszystkim uzasadnienie i sposób kształtowania się unijnego standardu wykonywania uprawnień, a także problematyka poszczególnych środków ochrony prawnej w prawie krajowym - w jaki sposób muszą być modyfikowane i rozumiane w orzecznictwie sądowym oraz jakie uprawnienia ma jednostka domagająca się wykonania roszczenia unijnego. Poszczególne zagadnienia prezentowane są nie tylko w aspekcie teoretycznym, ale odnoszą się także do konkretnych problemów w zakresie skuteczności środków ochrony prawnej. Analiza obejmuje również problemy prawa polskiego w zakresie środków ochrony prawnej - wskazuje na rozwiązania sprzeczne z unijnym standardem i na potrzebę ich zmiany, ale również na podejmowane już próby ustawodawcze i orzecznicze zmierzające do implementacji unijnego standardu.



Spis treści:

Wykaz skrótów
Wprowadzenie

Rozdział 1. Uprawnienia (roszczenia) unijne i ich ochrona - wprowadzenie
1. Ochrona prawna i jej środki
1.1. Definicje
1.2. Ochrona prawna a prawo procesowe
2. Uprawnienia (roszczenia) unijne
2.1. Uprawnienia unijne
2.2. Uprawnienia a środki ochrony prawnej
3. Niekompletność systemu unijnego w zakresie ochrony prawnej
3.1. Zdecentralizowane wykonywanie prawa UE
3.2. Unijny standard ochrony prawnej w prawie pierwotnym
3.3. Unijny standard ochrony w prawie wtórnym
3.4. Uzupełnianie systemu ochrony prawnej przez harmonizację prawa materialnego

Rozdział 2. Autonomia instytucjonalna i zasada procedur krajowych
1. Autonomia instytucjonalna
1.1. Pojęcie autonomii instytucjonalnej
1.2. Kompetencja ustrojowa jako element autonomii
1.3. Autonomia instytucjonalna po Traktacie z Lizbony
2. Zasada procedur krajowych
2.1. Autonomia proceduralna - pojęcie
2.2. Autonomia proceduralna a podział kompetencji
2.3. Zasada procedur krajowych

Rozdział 3. Efektywność prawa UE i efektywna ochrona prawna
1. Efektywność systemu unijnego
1.1. Efektywność jako zasada systemowa
1.2. Efektywność a lojalna współpraca
1.3. Jednolitość wykonywania prawa UE
1.4. Rola private enforcement
2. Efektywna ochrona prawna
2.1. Efektywna ochrona prawna - wprowadzenie
2.2. Efektywna ochrona prawna a pierwszeństwo i bezpośredni skutek
2.3. Pierwszeństwo i bezpośredni skutek jako uzasadnienie obowiązków organów administracyjnych
3. Ewolucja orzecznictwa ETS w zakresie środków ochrony prawnej

Rozdział 4. Warunki efektywnej ochrony prawnej
1. Równoważność i skuteczność
1.1. Pojęcie i zakres zastosowania
1.2. Warunki efektywnej ochrony uprawnień czy także obowiązków jednostek?
2. Warunek równoważności
2.1. Istota
2.2. Roszczenia podobne
2.3. Brak podobnych roszczeń
2.4. Równoważna ochrona podobnych roszczeń
3. Warunek skuteczności
3.1. Pojęcie
3.2. Kryteria spełnienia
4. Relacja warunku skuteczności i równoważności
5. Ograniczenia efektywnej ochrony prawnej
5.1. Proceduralna reguła rozsądku
5.2. "Wyważanie" zasad w orzecznictwie ETS
5.3. "Wyważanie" zasad - pozaunijne uzasadnienie
6. Pozytywne stosowanie zasady efektywności
7. Podsumowanie

Rozdział 5. Prawo do sądu w prawie UE
1. Uwagi wprowadzające - pojęcie i treść prawa do sądu
2. Prawo do sądu jako ogólna zasada prawa UE
2.1. Rodowód prawa do sądu
2.2. Prawo do sądu w Karcie Praw Podstawowych
2.3. Dostęp do sądu w aktach prawa wtórnego
3. Prawo do sądu a roszczenie unijne
3.1. Identyfikacja uprawnienia unijnego
3.2. Uprawnienia przyznane pośrednio
4. Doktryna bezpośredniego skutku a prawo do sądu
4.1. Wprowadzenie
4.2. Bezpośredni skutek a norma przyznająca uprawnienia
4.3. Bezpośredni skutek przepisów ustanawiających prawo do sądu
5. Prawo powołania - obowiązek oceny prawa krajowego
5.1. Istota prawa powołania
5.2. Prawo powołania w stosunkach horyzontalnych
5.3. Prawo powołania a bezpośredni skutek - konkluzje
5.4. Prawo powołania a skutek pośredni (prounijna wykładnia)
5.5. Roszczenie o przestrzeganie prawa UE
6. Ograniczenia prawa do sądu
6.1. Konflikt z innymi prawami podstawowymi
6.2. Nadużycie prawa do sądu
7. Podsumowanie

Rozdział 6. Postępowanie sądowe spełniające wymogi skutecznej ochrony sądowej
1. Standard dostępnych postępowań
2. Dostępność postępowań występujących w prawie krajowym
2.1. Modyfikacja istniejących w prawie krajowym postępowań dla potrzeb zasady skutecznej ochrony sądowej
2.2. Wyznaczenie dostępnego postępowania
3. Powództwo o ustalenie niezgodności z prawem UE
4. Podsumowanie

Rozdział 7. Prawo do sądu a legitymacja procesowa
1. Wprowadzenie
2. Legitymacja procesowa a charakter normy
3. Legitymacja procesowa a podmiot uprawniony
3.1. Beneficjent uprawnienia unijnego
3.2. Legitymacja do wszczęcia konkretnego postępowania
3.3. Legitymacja procesowa w aktach prawa wtórnego
4. Legitymacja dla powołania przepisu - interes unijny
5. Dostęp do sądów unijnych - deficyt skutecznej ochrony sądowej
5.1. Legitymacja dla wszczęcia postępowania przed sądami UE
5.2. Uzupełnienie ochrony przez sądy krajowe
6. Podsumowanie

Rozdział 8. Prawo do sądu a terminy dochodzenia roszczeń
1. Uwagi wstępne
2. Kryteria uznania terminu za rozsądny
2.1. Uwarunkowania konkretnego systemu prawnego
2.2. Okoliczności danej sprawy
2.3. Cel regulacji
3. Ograniczenia czasu, za jaki możliwe jest dochodzenie roszczenia
4. Ustalenie terminu z odpowiednim wyprzedzeniem
5. Początek biegu terminu a naruszenie prawa UE
6. Terminy ograniczające skuteczność orzeczenia ETS
7. Podsumowanie

Rozdział 9. Sąd właściwy i jego kognicja
1. Właściwy sąd
1.1. Autonomia w zakresie wyznaczenia właściwych sądów
1.2. Właściwy sąd a warunek skuteczności
2. Kognicja i kompetencje sądu
2.1. Uwagi wstępne
2.2. Zakres kognicji sądu a zasady ogólne prawa UE
2.3. Kompetencje sądu do realizacji zasady pierwszeństwa i bezpośredniego skutku
2.4. Modyfikacja kompetencji sądów konstytucyjnych
2.5. Europeizacja kognicji sądów administracyjnych
2.6. Nakazanie działań legislacyjnych
2.7. Ograniczenia kognicji w zakresie oceny aktów instytucji UE
3. Podsumowanie

Rozdział 10. Kompetencja sądu do stosowania prawa UE z urzędu
1. Zagadnienia wstępne
2. Warunek równoważności
3. Warunek skuteczności
4. Ocena spełnienia warunku skuteczności
5. Znaczenie przepisu prawa UE (public policy)
6. Działanie ex officio mające źródło w interpretacji przepisów prawa wtórnego
7. Podnoszenie prawa UE w orzecznictwie Sądu Najwyższego
8. Podsumowanie

Rozdział 11. Kompetencja sądu krajowego do stosowania środków zabezpieczających
1. Środki zabezpieczające wobec działań krajowych wykonujących prawo UE
2. Środki zabezpieczające wobec działań krajowych naruszających prawo UE
3. Środki tymczasowe w prawie polskim
4. Podsumowanie

Rozdział 12. Prawo do rzetelnego procesu krajowego
1. Wprowadzenie
1.1. Rzetelny proces w prawie UE i Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
1.2. Rzetelna procedura administracyjna
2. Prawo do obrony
3. Prawo wysłuchania
4. Prawo pomocy
5. Postępowanie dowodowe
6. Ciężar dowodu
7. Dyspozycyjność środka prawnego
8. Staranność pokrzywdzonego
9. Rozsądny termin postępowania
10. Podsumowanie

Rozdział 13. Środki prawne w zakresie wzruszenia rozstrzygnięć administracyjnych i sądowych
1. Uwagi wstępne - "następcze" środki ochrony prawnej
2. Wzruszenie ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych niezgodnych z prawem UE
2.1. Uwagi wstępne
2.2. Sprawa Kühne i wynikające z niej warunki wznowienia
2.3. Warunki wznowienia postępowania czy warunki wzruszenia decyzji
2.4. Inne ograniczenia możliwości wzruszenia decyzji
2.5. Unijny standard wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych
3. Wzruszenie prawomocnych orzeczeń sądowych niezgodnych z prawem UE
4. Związanie rozstrzygnięciem sądowym lub administracyjnym
4.1. Uwagi wstępne
4.2. Stanowisko Trybunału wobec zasady związania
4.3. Specyfika wyroku w sprawie Lucchini
4.4. Unijny standard w zakresie zasady związania
5. Standard unijny a prawo polskie
6. Podsumowanie

Rozdział 14. Sankcje prawa krajowego z tytułu naruszenia prawa UE
1. Obowiązek wprowadzenia sankcji w prawie krajowym
2. Forma sankcji
3. Proporcjonalność sankcji

Rozdział 15. Roszczenia restytucyjne i odszkodowawcze
1. Restytucja i odszkodowanie jako uprawnienia unijne
2. Roszczenia odszkodowawcze a roszczenia restytucyjne
3. Harmonizacja roszczeń odszkodowawczych i restytucyjnych
4. Roszczenie restytucyjne
4.1. Treść roszczeń restytucyjnych
4.2. Zastosowanie warunków równoważności i skuteczności wobec roszczeń restytucyjnych
4.3. Zwrot podatków a zakaz bezpodstawnego wzbogacenia
4.4. Unijne roszczenia restytucyjne w prawie polskim
4.5. Podsumowanie
5. Roszczenia odszkodowawcze
5.1. Treść unijnego roszczenia odszkodowawczego
5.2. Przesłanki odpowiedzialności państwa
5.3. Odpowiedzialność odszkodowawcza państwa w prawie polskim a wymogi prawa unijnego

Uwagi podsumowujące
Bibliografia
Orzecznictwo

pokaż inne książki tego autora
pokaż inne książki tego wydawnictwa

Recenzja